|
W czerwcu 2009 r. wchodzi w życie zmiana rozporządzenia regulującego wykorzystanie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Unia Europejska – mając na celu zwiększanie spójności społecznej, ochronę klimatu i efektywność działań antykryzysowych zdecydowała, że w obecnym okresie finansowania za kwalifikowane mogą zostać uznane środki wydatkowane – w oparciu o reguły ustalane na poziomie krajowym – na wzrost efektywności energetycznej istniejących budynków mieszkalnych i wzrost zastosowania energii ze źródeł odnawialnych w budynkach mieszkalnych.
21 maja 2009 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (L 126) ukazało się rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 397/2009 z dnia 6 maja 2009 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1080/2006 w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w odniesieniu do kwalifikowalności efektowności energetycznej i inwestycji w energię odnawialną w budownictwie mieszkaniowym.
Od 11 czerwca 2009 r. zatem dwa zapisy unijnego rozporządzenia odnoszą się do kwalifikowalności wydatków na remonty i modernizacje budynków mieszkalnych w Polsce:
- nowy zapis wprowadzony rozporządzeniem 397/2009, jako nowy ustęp 1a, o treści:
„W każdym państwie członkowskim wydatki na zwiększanie efektywności energetycznej oraz wykorzystanie energii odnawialnej w istniejącym budownictwie mieszkaniowym są kwalifikowalne do kwoty 4 % całkowitej alokacji z EFRR. W celu wspierania spójności społecznej państwa członkowskie określają w przepisach krajowych kategorie kwalifikujących się budynków mieszkalnych, zgodnie z art. 56 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1083/2006."
2. zapis istniejący od początku funkcjonowania obecnej perspektywy budżetowej, określony rozporządzeniem 1080/2006, jako ustęp 2, w którym zmieniono zdanie wprowadzające, o aktualnej treści:
"Wydatki na mieszkalnictwo, z wyjątkiem efektywności energetycznej i wykorzystania energii odnawialnej, jako określono w ust. 1a, są kwalifikowalne wyłącznie w tych państwach członkowskich, które przystąpiły do Unii Europejskiej w dniu 1 maja 2004 r. lub po tej dacie, w przypadku, gdy spełnione są następujące warunki:
a) wydatki są programowane w ramach operacji dotyczącej zintegrowanego rozwoju obszarów miejskich lub osi priorytetowej dla obszarów dotkniętych lub zagrożonych degradacją fizyczną i wykluczeniem społecznym;
b) środki przyznane na mieszkalnictwo wynoszą nie więcej niż 3 % alokacji EFRR na dane programy operacyjne albo 2 % całkowitej alokacji EFRR;
c) wydatki są ograniczone do:
- budownictwa mieszkaniowego wielorodzinnego, lub
- budynków stanowiących własność publiczną lub własność podmiotów o celach niezarobkowych wykorzystywanych na cele mieszkaniowe dla gospodarstw domowych o niskich dochodach lub osób o szczególnych potrzebach.
Komisja przyjmuje wykaz kryteriów wymaganych do określenia obszarów, o których mowa w lit. a), oraz wykaz kwalifikowanych interwencji zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 103 ust. 3 rozporządzenia 1083/2006."
Zmiana treści rozporządzenia może mieć istotne znaczenie dla finansowania remontów i modernizacji zasobów mieszkaniowych. Okazuje się, że w aktualnych warunkach, kiedy trzeba walczyć ze skutkami spowolnienia gospodarczego, inwestując środki publiczne w remonty i modernizację budynków mieszkalnych, prowadzące do oszczędności zużycia energii i zmniejszania zanieczyszczeń, można osiągnąć wiele celów priorytetowych dla Unii. Jest tu mowa o wspieraniu spójności społecznej - to powinno oznaczać szczególną troskę o kierowanie wsparcia do sektorów mieszkalnictwa, które zaspokajają potrzeby osób uboższych czy znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej. Jest tu mowa o efektywności energetycznej i odnawialnych źródłach energii, co posłuży ochronie środowiska i klimatu. Zgoda na współfinansowanie wydatków na te remonty ze środków unijnych we wszystkich państwach UE wynika bezpośrednio z Europejskiego planu naprawy gospodarczej, przyjętego przez Unię w końcu 2008 r. Zmiana programów operacyjnych w kierunku zwiększenia środków przeznaczanych na inwestycje na rzecz poprawy efektywności energetycznej stanowi jedną z rekomendacji w działaniu 6 unijnego planu naprawy gospodarczej, które nosi nazwę „poprawa efektywności energetycznej budynków". Zmiana zasad kwalifkowalności środków EFRR jest wyrazem tej właśnie polityki Unii.
Warto przypomnieć, że Polsce na lata 2007 - 2013 ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego przypadło ok. 35,1 mld euro. Środki te zostały rozdzielone pomiędzy Regionalne Programy Operacyjne, programy operacyjne Innowacyjna Gospodarka, Infrastruktura i Środowisko, Polska Wschodnia i inne. Część środków EFRR (ok. 1 mld euro) stanowi rezerwę, do wykorzystania po 31 grudnia 2011 r. Wiadomo, że środki EFRR zostały już rozdysponowane, ale istnieją możliwości pewnych przesunięć, nawet bez zmiany treści programów operacyjnych. W wielu z nich mamy przecież zadania dotyczące efektywności energetycznej i ochrony środowiska. Co wydaje się szczególnie istotne, Unia Europejska nie narzuciła krajom członkowskim warunków wstępnych dla tych alokacji. Kraje członkowskie mają określić kategorie budynków i działań, jakie mogą być współfinansowane ze środków EFRR.
Ciekawe, jaka będzie reakcja ze strony polityki krajowej - i tej mieszkaniowej i tej społecznej i tej antykryzysowej......
Alina Muzioł-Węcławowicz,
5 czerwca 2009 r.
|
